Cathrinus & Catharina

Sinds mijn late puberteit heb ik al verkering met artiesten; vele muzikanten, een enkele dichter. Mensen die geen verkering hebben met artiesten, denken vaak dat je dan als onderwerp voor de diverse kunstuitingen ingezet wordt. Dit nu is niet het geval.

Ik dacht altijd dat ik de enige was die nooit bezongen werd, maar ooit stond ik in de zaal naast de toenmalige ex van Appie Alberts (hij was overigens de eerste officiële, zelfbenoemde nachtburgemeester van Groningen, tevens mijn (platonische) vriend).
AA stond op het podium zijn longen uit zijn lijf te zingen en toen het nummer afgelopen was zei ex-vrouw A. verbolgen tegen mij: “En NOU schrijft ‘ie een liedje over me. Nu het uit is.” Ik kon haar ermee troosten dat mijn verkering weliswaar nog aan was, maar dat De Mijne slechts één nummer had geschreven waarin ik voorkwam en daarin lig ik te slapen. Ook niet dat je steil achterover slaat.

Mijn Dichter pakt dat toch aardiger aan. Zijn aangrijpendste, meest doorwrochte gedichten gaan natuurlijk over ex-vriendinnen, maar hij heeft een paar enorm grappige one-liners over me geschreven, waar ik heel trots op ben. Goed, het zijn geen hartverscheurende gevoelsuitstortingen, maar ik ben graag een muze die humor oproept.

Hier is bijvoorbeeld eentje die het altijd erg goed doet bij het publiek:

zegeningen

      aan marjan

ik tel je billen
één voor één

Hier is het afgelopen, hoor. Ik had het graag gecentreerd neergezet, zodat duidelijk was waar de poëzie weer overging in dom proza, maar ik vrees de toorn van Coen Peppelenbos, een geducht en notoir bestrijder van het centreren der gedichten. Coen, dat inspringen van “aan marjan” kan ik echt niks aan doen, dat heeft De Dichter zelf zo in zijn bundel gezet. Het lijkt wel gecentreerd, maar dat is het niet. Echt niet! Ik ga zo nog een gedicht overtypen en ook daar is niks gecentreerd, ook al lijkt dat wel zo. Reclamaties dus graag indienen bij de betreffende dichters en/of hun uitgevers.

Afgelopen woensdag, bij de aftrap van de Gedichtennacht, was ik bij de Dichtclubdichtbundelpresentatie in café Marleen. Erg gezellig, heel druk en vele dichters die van allerlei opgewekts voorlazen over dood, ex-vriendinnen, datingsites aandoen op zoek naar veel te jonge vrouwen, al dan niet drinken en oorsmeer. En toen kwam Jan Glas. Voor wie zijn oeuvre niet kent (schande over u!): het is over het algemeen niet ter zake doende wat iemands seksuele voorkeur is, maar om de meerdere lagen in dit gedicht te begrijpen, dien ik u te vertellen dat Jan van mannen houdt. Hij las dit voor:

Nieuwe horizonten

                  voor K. ten H.

Als Karel homo blijkt te zijn
dan wil ik Marjan wel.

Jan Glas

Kijk. Dát is nu eens op alle denkbare fronten wat ik een compliment noem. Koopt allen alles van hem.

En koopt allen de dichtclubdichtbundel natuurlijk. Ludwig IX is de titel en hij is voor 8 euro te koop in onze boekhandels en bij Café Marleen. Ook de 21-jarige Joost Oomen is daarin vertegenwoordigd met een paar geniale gedichten. Ik had nog nooit van het jong gehoord, maar als hij dat dichten een beetje doorzet en zich van niemand iets aantrekt, gaat hij heel beroemd worden. En dan kunt u iedereen vertellen dat u zijn eerste publicatie in de kast hebt staan.

Onze legendarische, superemotionele redactie-vergadering van ongeveer anderhalf jaar geleden kunt u zich vast nog wel herinneren. We besloten daarin niet zo heel erg unaniem om een Facebookaccount aan te maken. Catharina’s carreer move werd Senior Executive Facebook Accounts en Cathrinus werd Head of Departments Ground Rules & Targets & Associates. Als HoD GR & T&A verordonneerde hij in een kamerbrede missive dat we:
a. niet meer dan 500 vrienden zouden accepteren en
b. zelf niemand uit zouden nodigen om vrienden te worden.
Ik als SEFA -en daarmee beslissingsbevoegd- kon me daar grotendeels in vinden, behalve die vijfhonderd. WAT een dom aantal. Na veel geschreeuw, slaan met deuren, vijven en zessen besloten we de laatste aan te houden en we maakten het af op 666 vrienden. (Sorry hoor. Cathrinus en ik zijn beiden sinds onze vroege puberteit fan van Adriaan en Olivier, dus dan krijg je dit soort flauwiteiten waar wij ons persoonlijk een kriek om lachen, maar wat de meeste mensen doet zuchten van ellende.)

Ik lachte in mijn vuistje want ik wist als Corporate Manager Analytics, Visitors & Bastognecookies als geen ander dat slechts onze moeders de DG werkelijk lazen omdat ze dan konden zeggen: “Kind, heb je niks beters te doen” en dat Mijn Dichter en Cathrinus’ Poedie af en toe onze weblog aanklikten om te zien of we wellicht aan het internetflirten waren met godweetwat voor sloeries.

Maar nu hebben we dus inenen 666 intieme vrienden. 666 mensen die een vriendschapsverzoek hebben ingediend en we hebben ze (vrijwel) allemaal gehonoreerd. Slechts één keer heb ik iemand ontvriend. God, wat had ik de pest aan die gast, ik kon hem niet meer zien of lezen en toch zat hij overal en altijd met z’n nare, cynische, pseudo-intellectuele Geen Stijl-bek tussen. Een regelrecht crétin was het en ik ben blij dat ik van hem af ben. Facebook werd er een stuk opgewekter van.

Dus wat nu? Cathrinus wil beslist niet om liek als het op meer vrienden aankomt, en gelijk heeft ‘ie want die 666 staan énig, maar de verzoeken blijven dagelijks binnenstromen. Moet ik nu mensen ontvrienden als er zich een betere aandient, of houden we het gewoon eerlijk en wacht ik tot iemand ons ontvriendt, zodat we de bovenste in de wachtrij kunnen accepteren?
Het is een duivels dilemma.

Verder is Facebook een dikke roddelkont.

Theater te Water moet blijven!

In de tweede helft van de jaren tachtig van de vorige eeuw heb ik vier seizoenen lang meegespeeld bij Theater te Water; in de laatste wintervoorstelling aan boord van het schip, en drie achtereenvolgende zomervoorstellingen.

In die vier jaar heb ik een goed beeld gekregen van wat Theater te Water betekent voor de regio. Als we een dorpje binnenvoeren, stonden de mensen al aan de kade te wachten: Ha, daar zijn ze weer! Hier gebeurt nooit wat, maar Theater te Water, daar kijken we elk jaar weer naar uit.

Als directeur Sjaak Spier van het gelijknamige circus speelde ik in 1988 in de voorstelling, u raadt het al, Circus Sjaak Spier. Voor het eerst ging Theater te Water de provincie Drenthe in. In Geesbrug lagen we een week te repeteren, en konden we ’s avonds alvast kennismaken met de aanvankelijk argwanende bevolking in het café bij de brug. De eerste voorstelling speelden we voor de zes stamgasten; de tweede voorstelling kwamen ze weer en namen hun vrienden mee; de voorstelling daarna in Zwinderen zorgden ze er voor dat er weer meer mensen zaten – en tegenwoordig is ook in Drenthe, net als overal, elke voorstelling uitverkocht.

Niet alleen voor de bevolking in theaterarme gebieden is Theater te Water een unieke voorziening, ook voor de spelers en medewerkers. Ik kon aanvankelijk alleen een beetje liedjes zingen, maar door het spelen bij Theater te Water leerde ik acteren, improviseren, organiseren – en een groot netwerk kennen waarvan ik nog steeds gebruik maak. Groepen als De Bende van Baflo Bill, Kloosterboer, Vrouw Holland en Voorheen De Bende hadden niet bestaan zonder Theater te Water; voor onze voorstellingen schakelen we de hulp in van decor- en kostuumontwerpers die we van Theater te Water kennen, lichtontwerp, grafische vormgeving… Onderschat niet de grote infrastructuur die een instituut als Theater te Water in stad en wijde omgeving heeft doen ontstaan. Het is met recht een opleidingsinstituut te noemen, een springplank, een leerschool waar je in je latere leven veel aan blijft hebben.

Is Theater te Water niet vernieuwend genoeg? Moet dat dan? Is kunst uitstallen in een museum, of toneelspelen in een schouwburg dan wel zo uniek en vernieuwend? Bovendien: de thema’s van de stukken van Just Vink raken juist zonder uitzondering telkens aan de maatschappelijk actualiteit. Een stuk over de problematiek van buitenlanders bijvoorbeeld, zorgt juist in een Drents dorpje na afloop voor nadenken en napraten.

Nog een voorbeeld. De zomervoorstelling van 2011 bezocht ik in Termunterzijl. Het stuk ging over een theatertje dat dreigde te moeten sluiten… Er was sprake van een projectontwikkelaar, die het maatschappelijk nut van kunst in twijfel trok, het ging over geld, economisch rendement… Voorwaar niet bepaald een theatervoorstelling met een eendimensionale artistieke visie.

In de pauze zaten we op het dek en keken uit over de haven van Termunterzijl. Naast me zat een vrouw, die opeens tegen me zei: “Circus Sjaak Spier, daar zat jij toch in, in 1988? Dat was mijn eerste voorstelling van Theater te Water, en sindsdien heb ik er niet één meer gemist!” Later zei ze nog: “Ik ga nooit naar theater, bij ons in Woldendorp hebben ze dat niet eens, maar die stukken van Theater te Water, daar gaan we altijd heen, daar rijden we voor naar Termunterzijl, daar zit altijd wat in, daar wil ik er nooit een van missen.”

Juist in een tijd van krimp en bezuinigingen bewijst Theater te Water zijn functie in de toch al zo geplaagde regio. Jonge mensen krijgen de kans het vak van theatermaker te leren, in afgelegen streken zonder veel voorzieningen wordt theater gebracht, met een lach maar ook met een diepere laag die tot nadenken stemt. En dat alles voor een schijntje!

Vernieuwend, vernieuwend… Theater te Water is gewoon een instituut, al drie decennia lang een vaste waarde in heel Noord-Nederland. Net zoiets als de Martinitoren, zeg maar: niet zo modern en vernieuwend als het Groninger Forum, maar wel een monument.

En je gaat toch ook niet de Martinitoren opheffen?

Frank den Hollander, 11 januari 2012

Pal voor de kerst zijn ze nog een hele week bezig geweest om -en ik overdrijf nu eens niet- in en rond mijn beide kamers 5 (vijf!) rookmelders aan te leggen. Die moesten per se aan het plafond en met een verschrikkelijke lelijke plastic leiding op de meest onhandige plekken, zodat ik nooit meer een plafondlamp kan ophangen als ik dat zou willen. Goddank had mijn onderbuurman de tegenwoordigheid van geest om zijn kamerdeur op slot te doen, anders hadden er nu drie gigantische rookmelders in het  monumentale, 200 jaar oude ornamentenplafond gezeten en had zijn 100-jarige kroonluchter op de grond gestaan. Ik wilde maar zeggen: geen scrupules, die bouwvakkers. Het staat op de tekening en ze voeren het uit, zonder aanzien des huizes of persoons.

Dus toen ik naar Schiermonnikoog ging, had ik één troost: geen mannetjes. Alleen maar Mijn Dichter en de enige lichamelijke inspanning die hij voornemens was te doen, was het optillen van een boekje. Maar ik had buiten de misselijke trucjes van satan gerekend.
De mevrouw zei: “ik hoop niet dat u het vervelend vindt, maar de tafels moeten opnieuw geschuurd en gelakt worden en dat gaan we woensdag doen. U hebt er geen last van, hoor, we doen eerst de lege appartementen en dan ruilen we uw tafels gewoon om.”
Vandaag (dinsdag, natuurlijk) kwam er een man aan de deur: “We gaan zo uw tafels in de olie zetten.”
Ik nog sputteren, maar hij wist niks van omruilen en dat soort overdreven gedoe en sprak geruststellend: “Ach, het duurt hooguit een uurtje. Misschien twee.”

Dus wij naar Van der Werff. Dat is nooit een straf, natuurlijk, maar toch vonden we het wel wat grof, dat we midden in ons vakantieweekje ons duurbetaalde appartement uitgezet werden. Toen we terugkwamen, hing er zo’n verschrikkelijke meur in de tent, dat we alle deuren en ramen tegen elkaar open hebben gezet en maar weer gevlucht zijn, want het werd best koud. We beginnen dus inmiddels zelf ook aardig in de olie te raken.

Jajaja, wij zijn verwende nesten. “Had ik de zorgen van deze schrijver,” Tucholsky zei het al.

Zoals u wellicht niet allemaal weet, heb ik niet alleen de deftige th in Catharina staan, maar ook aan het eind van mijn achternaam. Als u zich afvraagt wat mijn overtuigd sociaal democratische, arme maar gelukkige ouders bezielde: mijn vader kwam tot zijn diepe ongenoegen en schaamte uit een bemiddelde kakfamilie en heeft mij vernoemd naar zijn lievelingszuster. Tante Toos née Catharina.

“Bel mij eens,” zei Mijn Dichter met glimmende ogen nadat hij het hele scala aan geluiden gehad had. Ik deed het. Er klonk een ingetogen en vriendelijk tringtring rinkeltje en daarna een vreemde mannenstem.
“Wat zegt ‘ie?” vroeg ik verbaasd.
Schaterend riep De Dichter: “Hij zegt je naam! Ik heb ‘naam beller uitspreken’ ingeschakeld.”
Ik belde nog een keer. Nu hoorde ik het ook, het klonk alleen uiterst merkwaardig. “Hij zegt niet Feith,” zei ik, “die Japanner denkt dat het een Engelse naam is. Hij zegt Feif.”
“Mijn telefoon heeft een spraakgebrek,” zei De Dichter.

Hij heeft inmiddels zijn contacten in de telefoon aangepast. Alle namen eindigen nu op th.  Zelfs die van zijn moeder, terwijl haar achternaam van nature al op een f eindigt.
Maar wat mij bevreemdt, is dat Mijn eigenste Dichter mij klaarblijkelijk met achternaam en al in zijn telefoon heeft staan. Dat is toch vreemd? Ik vind het raar.

Spaghatta Nadle and Rice - Hyperbole and a half

Porselein (aardewerk) Uit fr. porcelaine, dat evenals nhd. porzellan o. (sedert de 16e eeuw) uit it. porcellana ontleend is. Oorspr. de naam van een schelp, concha Veneris, zoo genoemd wegens de overeenkomst met zeker deel van het vrouwelijk lichaam (lat. porcus, porcellus), later toegepast op het Japansch en Chineesch aardewerk, waarvan de stof op die schelpen geleek.

Dit is een lemma uit mijn papieren etymologisch woordenboek [Franck-van Wijk van Haeringen, Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 1912, ongewijzigde herdruk 1983]

Bandje kwam erop omdat Sologitarist geprobeerd had of hij de bouten in zijn ruggengraat ook magnetisch kon maken. Hij was benieuwd hoe de kerstdiners, nadat hij er even langs was gelopen, zich zouden ontwikkelen zonder het tafelmetaal. Dit is overigens niet gelukt, dus u kunt al die leuke toepassingen die nu door uw hoofd gaan vergeten. Daarop vertelde Slaggitarist associërend dat het woord ‘porselein’ van oorsprong varkens… eh… hij gebruikte een nogal expliciet woord… laten we zeggen: varkensvoorbips betekende. Dit omdat de binnenkant van het primaire geslachtsdeel van de porculus dezelfde gladheid en glans zou hebben als porselein. Drummer en ik -vrouwvriendelijk als we zijn- ontkenden dit natuurlijk met alle argumenten die we ter plekke konden verzinnen, maar Slaggitarist had dus toch gelijk. Verdorie.

Mocht u toch nog twijfelen: de etymologiebank zegt dit. Het zet het woord Fraulein in een bedenkelijk daglicht, vind ik.

Henk Weltevreden (links) en André Kuipers (midden) op een eerdere tocht, een eclipsreis naar de Libische woestijn

Dat nu was Henk Weltevreden (ik zal nog eens een apart stuk schrijven over de bizarre avonturen die we in Egypte beleefden). In de jaren daarna zochten we elkaar in Nederland vaak op, we werden goed bevriend, en tegenwoordig heeft Henk zelfs een huisje in Noord-Groningen, om rustig te kunnen schrijven.

Want Henk is wereldreiziger, Solex-rijder, radiomaker en schrijver (en ik ga ook nog eens een apart stuk schrijven over zijn reis met zijn vader Piet naar Noord-Korea, waar in de 17e eeuw een voorvader, Jan Jansen Weltevree, aan het hof van de keizer verbleef). En Henk is ook bevriend met onze eigenste astronaut André Kuipers! Deze week schreef Henk mij er dit over:

Ik ben vertrokken naar Kazachstan. Mijn longterm vriend André Kuipers gaat volgende week, op 21 december voor een half jaar de kosmos in. Lancering met een Sojuz naar het ISS. Hij mocht van de NASA 8 mensen meenemen tot aan de raket. Zijn vrouw Helen, 2 dochters, moeder, broer – en ik mocht ook mee van André. Ik maak er een serie radiodocu´s over (VPRO NTR), ook omdat ik contact mag blijven houden met hem in de ruimte. Ik ben er dus bij  in Baikonur, Kazachstan, de lanceerbasis, met 35 graden onder nul  naast een opwarmende raket.  Een knalpot die nogal wat groter is dan die van een Solex.
André schreef  een MatchBoox ( ik stimuleerde als ghostwriter), en dat boekje gaat mee de ruimte in. Hij schrijft deel twee als hij daar boven is, en de afspraak is dat ik dat krijgt van hem via e-mail, zodat hij de Eerste Mens is die proza schrijft in de kosmos. In maart zal deel 2 van Viridis klaar zijn.
Tot slot. Andre neemt as mee van mijn dierbare vader Pa Piet de zeeman. Ook hij (en ik dus ook want ik ben moleculair mijn vader) zal de kosmos in gaan, dit als metaforisch beleven. Leve de beeldende kunst ! Dus op 21 december, als men op tv live de lift off ziet van deze Sojuz, dan schiet ik met Pa Piet mee het heelal in…
Met warme groet
Henk vanuit Mockba

En omdat Cathrinus zijn vriend Henk Weltevreden al vaak een hand heeft gegeven en warm omhelsd, gaat er woensdag dus ook een heeeeel klein ietsiepietsie stukje Cathrinus mee de ruimte in!

• Henk maakte alvast een radioprogramma over dit gebeuren. Dat wordt morgen, zondag 18 december uitgezonden op VPRO NTR Radio 1, wetenschapsprogramma Labyrinth (20.00 uur, gelooft Henk).
• Een filmpje over het Matchboox van Kuipers in de ruimte

Maar eerst even onze populaire rubriek Wie Was Het Grappigst Tijdens Bandjes Repetitie? Deze week is de winnaar Slaggitarist met de oneliner: Hij is met het verkeerde been uit de band gestapt. Het was een nipte overwinning op Sologitarist met zijn Ik heb goed nieuws. Jullie mogen nog een jaar langer mijn versterkers dragen, maar er is nu eenmaal maar één felbegeerde wisselbeker. Slaggitarist, van harte proficiat.

Contra niet-roken

• Niks aan
• Je wordt dik
• Saai
• Nieuwe kleren kopen vanwege dik
• Niet cool
• Geen betere conditie
• Geen betere smaak en/of reuk
• Duurder vanwege nieuwe kleren
• Geen rock ‘n’ roll
• Schrijven wil niet
• Ongezellig
• Nog steeds bergen tandsteen
• Je weet niet wat je met je handen moet
• Geen betere huid
• Niks te doen als je je verveelt
• Je hoort bij de niet-rokers
• Niet minder opvliegers
• Geen goeie smoes meer om van vervelende mensen af te komen
• En vooral (deze is van Mijn Voormalige Man): je leeft langer en mag daarbij niet roken.

Pro niet-roken

• Je pest er de huidige regering mee
• De katers zijn minder heftig
• Geen rokershoest meer
• Rook ruikt extra lekker
• Je kunt overal zorgeloos heen zonder vantevoren uit te zoeken of je er kunt roken
• Je leeft vermoedelijk langer (maar kunt daarbij niet roken)

Een conclusie kan ik helaas niet trekken. Maar ik zou wel twee keer nadenken voordat u ophoudt met roken. Dat uw Catharina verloren is, is al erg genoeg.

Omdat NIEMAND mij verdorienogaantoe verteld heeft dat je niet meer in je maatje 34/36 kunt zodra je niet meer rookt, ook als je eetgedrag totaal niet wijzigt,  en ik nu als een soort van rookworst door het leven ga in mijn oude kleren, moet ik erg veel nieuw aanschaffen (dus mocht u  soms nog denken dat stoppen met roken u veel geld oplevert: dat is net zo’n aperte leugen als al die andere “voordelen”).

Zo moest ik ook nieuwe onderbroeken kopen voor om mijn dikke kont. Van één daarvan heb ik de  priklabel bewaard om er een foto van te maken. Kijk dit is ‘m. Om u een idee te geven van de afmeting heb ik er een normaal formaat paperclip naast gelegd.

Het ding is gigantisch! En het is echt niet zo dat ik een degelijke, figuurcorrigerende directoire heb aangeschaft. Het gaat me wat te ver om hier een foto van mijn nieuwe onderbroek te plaatsen, maar het is een normaal, luchtig niemendalletje. En daar doen ze dan zo’n lap in! Zal ik nu eens een foto laten zien van hoe dat ding eruit kwam, toen ik het eindelijk vloekend had losgekregen? Kijk:

Ik zweer het op het graf van m’n moeder: dit komt uit één onderbroekje. 1! Mode-ontwerpers en -huizen haten vrouwen, ik raak er meer en meer van overtuigd.